ET
EG
JO
MA
MR
SA
SY
EN
AZ
ZM
BG
CS
DE
BD
GH
IN
KE
LK
NG
PH
PK
SO
TZ
EN
ZM
AR
EC
VS
ET
BF
BJ
CA
CD
CI
CM
LB
ML
SN
HU
IT
KM
KO
LT
LV
MN
MM
NP
BR
MD
RO
KZ
RU
TR
UA
UZ- Mana
- Ispoortii
Moraa ispoortii irratti Melbet Murtessaa qamaaraa
Garee ispoortii yookiin atileetii dhuunfaa tokko deeggaruun jechuun jireenya keessatti hiika argachuu, tapha dhufu hunda hawwiin eeggachuu, hawaasa bal’aa keessatti hirmaachuu, fi miira gammachuu cimaa argachuuf abdii qabaachaa garee kee jaalalaan deeggaruu jechuudha. Haa ta’u malee, namoota tokko tokkoof, taphoota garee isaanii jaallatamaa ilaaluun illee gahaa miti, akkasumas yoo tapha hundi hiika haaraa fudhatee dhugumaan nama bohaarsu akka ta’u barbaadde, karaan kana ittiin milkeessinu kan salphaan qamaara ispoortii taphachuu dha. Deeggartoonni haalawwan mijaawaa ta’an muraasa kan ittiin qamaara ispoortii taphatan Melbet.
Moraa ispoortii irratti Melbet: Waan madalichi dhiyeessu
Kutaan qamaara ispoortii Melbet nuuf madda boonaa dhugaati, dhugumatti wantoota ittiin boonnu hedduu qabna. Yeroo kamittuu, taateewwan ispoortii gara 9,000 ta'an kan tarreeffaman (qamaaraaf kan dhiyaatan) jiru, kunis ispoortiiwwanii fi liigota baay'ee hin beekamne kanneen dhugaan jaalattoota naannoo cimaa qofaaf hawwata ta'an ni dabalata. Yeroo wal fakkaatutti, bulchiinsi marsariitichaa dabiireewwan sadarkaa olaanaa gonkumaa hin dagatu, dorgommiiwwan akka Shaampiyoons Liigii, NBA, NHL fi dorgommiiwwan teensiisii Giraand Silaamii afuran aadaadhaan hordoftoota bal'aa harkisu. Akkasumas, qarshiin kan kaa'amu taphoota dhuunfaa qofa irratti osoo hin taane bu'aa dorgommii guutuu irrattis ni kaa'ama, tilmaamni tapha addaa ilaalchisee taasifamu jalqabuu isaa dura qofa osoo hin taane yeroo taphichi adeemsifamaa jiru illee ni taasifama.
Wanti hubatamuu qabu, daawwattoonni duraan qormaata onlaayinii fayyadamuuf muuxannoo hin qabne illee, saffisaan amalootaa fi dandeettiiwwan Meelbeetii hubachuu danda'u. Kompiitara dhuunfaa (PC) fi bilbila harkaa (smartphone) lamaan irraa qormaata gochuu dandeessu – meeshaalee harkaa irratti, fuulli isaa ofumaan qajeelfama dhaabbataa (portrait) fi guddina iskiriinii xixiqqaa wajjin walsima. Walumaagalatti, sekondii muraasa keessatti qormaata gochuu dandeessu, kunis sababa biraa qormaata keessan itti gootanidha.
Ispoortiiwwan beettii jaallatamoo
Melbet irratti, faayidaa deeggartoota keenya hundaa eeguuf dhugaan of kenninee hojjenna, kanaafuu ispoortiiwwan 60 ta’an irratti, kanneen baay’ee hin beekamne illee dabalatee, qamaara fudhanna. Haa ta’u malee, xiyyeeffannoon keenya inni guddaan ispoortiiwwan jaallatamoo ta’an muraasa irratti xiyyeeffata – kunoo tarreen isaanii, lakkoofsa taphoota argamanii fi dorgommiiwwan beekamoo wajjin:
- Kubbaa miilaa – taphoota 2,000–2,500, addatti kan xiyyeeffatu Shaampiyoonsi Liigii, liigota Awurooppaa shan kan sadarkaa olaanaa fi taphoota idil-addunyaa irratti;
- kubbaa-kaachoo – taphoota 300–450, kanneen keessaa NBA fi EuroLeague jaallattootaaf dursa kennamu;
- Teensi – Dorgommiiwwan 100–400, xiyyeeffannoon dorgommiiwwan Giraand Silaamii fi daawwannaa ATP/WTA irratti;
- Hokii cabbii – taphoota karoorfaman 250–400, kanneen keessaa NHL fi KHL baay’ee beekamoo dha;
- Vooliboolii – taphoota 250–400, kanneen sadarkaa olaanaa qaban immoo dorgommiiwwan kutaa lafa Awurooppaa fi shaampiyoonaawwan biyyaalessaa Awurooppaa warra dursaa ta’anidha;
- Isportiiwwan Elektirooniksii – dorgommiiwwan gara 100 dameewwan isportii elektirooniksii beekamoo 10-12 keessatti, kanneen akka CS, Dota 2, LoL fi Valorant dabalatee;
- Teensiisa Tablii – Dorgommiiwwan 600–700 kan uwwifaman; xiyyeeffannoon asii dorgommiiwwan sadarkaa olaanaa irra, dorgommiiwwan xixiqqoo, kallattiidhaan yookaan gabaa dorgommii duraa kan dhufu keessatti, irratti caala.
- MMA – hanga lola 100, kan UFC, dhaabbata ispoortii kana keessatti olaanaa ta’e dabalatee.
Moraa kallattii fi tamsaasa taphootaa
Qarshii ispoortii osoo hin kaa'in dura, jalqabdoonni xiinxala tapha duraatiin of eeggannoodhaan akka qo'atan gorfamu, garuu mala biraa jira: yeroo tapha eegaluu isaa salphaatti eegdee ilaaluun odeeffannoo sirrii argachuu dandeessu, kanaafuu maaliif taphataan jalqabaa fi yaada morkattootaa tilmaamuuf yaaluu barbaadda? Melbet irratti, dorgommiin osoo adeemaa jiruu illee qarshii itti qabachuu dandeessu, garuu hubadhaa, carraan mo'ichaa jijjiirama haala dirree taphaa, ispoortii, cabbii yookiin daandii irratti mul'atu hunda wajjin ni jijjiirama, kanaafuu, carraan gaariin osoo jiruu qarshii itti qabachuu tursiisuun barbaachisaa miti.
Karaa biraatiin, ji'a ji'aan dorgommiiwwan gara 30,000 ta'an kallattiin marsariitii keenya irraa fi appilikeeshinii moobaayilii keenya fayyadamuun ilaaluu dandeessu – kunis bakka itti kallattiin tamsaasa argattan ilaalchisee shakkii kamiyyuu isin irraa balleessa.
Waan nama gaddisiisu, dorgommii hundumaaf mirga tamsaasaa hin qabnu, garuu bakka viidiyoon kallattiin hin jirre, bakka bu'iinsa isaa tamsaasa giraafiksii odeeffannoo qabu kan MelZone irraa dhiyaatu gammachuudhaan ni dhiheessina.Gosa gurguddoo qamaara ispoortii
Gareen Melbet filannoo morkii kamiyyuu keessummeessuuf qophaa’aadha: dorgommiiwwan ispoortii gurguddoof, gabaa morkii filannoowwan hanga 1,300 qabu ni dhiheessina. Kunis jechuun, tapha humni gareewwanii ifatti wal irraa adda ta’e keessattillee, warri morkii taphatu carraa morkii nama hawwatu kan bu’aa olaanaa qabu argachuu danda’u, akkasumas taphi bu’aan isaa hin mirkanoofne carraawwan morkii gaarii ni uuma. Haa ta’u malee, yeroo baay’ee deeggartoonni gabaa morkii keessa gadi fageenyaan osoo hin seenin filannoowwan morkii salphaa ta’an filatu, kunis sababa isaa qaba. Iddoon jalqabaa nama morkii haaraa jalqabuuf:
- Bu’aa taphaa – mo’ataa yookiin qixa ta’uu tilmaamuu; qabxiin sirriin barbaachisaa miti.
- Hindikaappiiwwan – gama tokkoof faayidaa ifa ta’e yookaan faallaa kanaatiin, istaatistiksii wal-qixa ta’e; yeroo baay’ee gooliiwwan yookaan qabxiiwwan waliin kan walqabatu yoo ta’u, garuu akkasumas haala kaardiiwwan keelloo, koonerootaa fi kallattiiwwan istaatistiksii biroo keessatti illee ni fayyada;
- Waliigala – lakkoofsa waliigala goolii/qabxii tapha tokko keessatti galmeeffame, eenyutu mo’e osoo hin ibsin; safartuun kun ramaddiiwwan istaatistikii biroo kan akka kaardii keelloo, koonnii fi kkf irrattis ni hojjeta;
- Muraasiin yeroo, walakkaa fi setii irratti godhamu akkuma muraasa bu’aa, handikaappii yookiin walumaa galatti irratti godhamuuti, garuu tapha guutuu irratti osoo hin taane, kutaa isaa murtaa’e tokko qofa irratti hojjeta.
- Muraawwan Walitti Makaman fi Akkumulaatoorota – walitti makama gabaawwan lama kan wal-qunnamtii tapha tokkoo qaban (fakkeenyaaf, gareen mana isaa mo’achuufi lakkoofsi kornarii waliigalaa tapha sanaa 8.5 ol ta’uu) yookaan taphoota adda addaa (fakkeenyaaf, Baarseloonaan tapha Laa Liigaa isaa ni mo’ata, fi Kaarloos Alkaaraaz tapha isaa iddoo Dorgommii teensiisii), Akkasumas haala hunda keessatti, waraqaan morkii kan mo’atu yoo ulaagaaleen isaa keessatti hammataman hundi guutaman qofa.
Badhaasa dabalataa fi guddina qarshii ittiin dorgomamu
Sagantaan boonasii Melbet sababoota ciccimoo marsariitii keenya ittiin filattan keessaa isa tokko: yeroo kamittuu, kutaa Guddifannaa (Promotions) keessatti boonasiiwwan qamaara ispoortii gara kudha shanii ta'an ni argattu. Kun dhiyeessiiwwan dhaabbataa fi kan yeroo murtaa'eef turan lamaanuu of keessatti qabata, kanaafuu lakkoofsi sirriin yeroo hundaa jijjiiramaa jira. Yeroo hundaa kutaa Guddifannaa (Promotions) keessatti guddifannaa haaraa ilaaluu dandeessu, garuu asitti amaloota baay'ee beekamoo ta'an qofa ibsina:
- Jalqaba sadarkaa galmee irraa eegalee, boonasii ispoortii simannaa argachuuf mirga qabdu – kaazinichi qusannaa kee isa jalqabaa hanga €100tti dachaan dabaluuf qophaa'aadha;
- Maamiloonni duraan jiran hojiiwwan kennaman raawwachuu danda'u; fakkeenyaaf, yoo Shaampiyoons Liigii irratti xumura 5, tokkoon tokkoon isaanii qusannaa yoo xiqqaate 480 ETB fi carraa 1.5 yookiin isaa ol qaban goote, xumura tolaa ni argatta. Guddifannoowwan walfakkaatoon dorgommiiwwan biroof, ispoortota biroo dabalatee, ni argamu;
- Maamiltoonni Melbet, qormaata torban darbe keessatti murtaa'an kanneen ulaagaalee kennaa addaa kanaa guutan hundaaf, maallaqa deebii %3 argachuu danda'u, yommuu maallaqa deebiin qormaata appilikeeshinii moobaayila keenyaatiin murtaa'u immoo %10 bal'aa ta'a.
Melbet irratti akkamitti tixxii jalqaba
Karaa muuxannoo daawwannaa taphaa Melbet wajjin caalaatti nama gammachiisu argachuuf tarkaanfiiwwan salphaa muraasa qofa fudhata, yoo waa'ee dhaabbata keenyaa amma dhageessan illee, daqiiqaa muraasa keessatti isaan xumuruu dandeessu. Wanti gochuu qabdan kunooti:
- Waa'ee Marsariitii Melbet kan seeraa, Qabduu 'Galmaa'i' cuqaasi, tokko filadhu Filannoowwan galmee Erga guuttanii booda, unka guutaa fi qabduu 'Galmeessi' jedhu cuqaasaa;
- Akkaawuntii keetti seeni fi filannoo 'Kuusuu' filadhu, sana booda mala kaffaltii argamu kamiyyuu fayyadamuun maallaqa balaadhaaf saaxiluuf qophaa'te kuusi;
- Kutaa 'Dorgommii Duraa' yookiin 'Kallattiin' keessatti, dorgommii si hawwatu filadhu, tarree guutuu gabaawwanii ilaaluuf irratti cuqaasi, sana booda carraa filatte gara waraqaa morkii keetti dabaluuf irratti cuqaasi, achas baasii morkii kee waraqaa morkii irratti galchi.
Erga qopheessaan qamaaraa qamaaricha fudhatee booda, wanti isin irraa eegamu eeguu qofa; yoo raagaan keessan sirrii ta'e, Melbet'n akkuma haalli qamaarichaa guutame daqiiqaa muraasa keessatti mo'icha keessan ofumaan baalansii tapha keessanii irratti isiniif galcha.